Doğal Gece İçin Küresel Bir Hareket
8.8
Medya Kiti
"Işıkları Kapat.
Yıldızları Aç."
Bodrum'da başladı, dünyaya yayılıyor.
8.8 PROJECT·4. YILINDA·PARLA PARLA BODRUM
↓
kaydır
Uygulamaların Gücü

Dünyada 8,9 milyon uygulama var. Kaçı gezegen için?

Elimizde tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar güçlü bir araç var: insanları anında birbirine bağlayabilen, milyonlarca kişiye aynı anda ulaşabilen ve ortak bir amaç etrafında harekete geçirebilen bir teknoloji.

Peki bu gücü ne için kullanıyoruz?

Uygulama kategorileri, iklim teknolojisi girişim yatırımları ve mobil sektör eğilimleri birlikte değerlendirildiğinde, mobil uygulamaların %1'inden azının doğrudan çevre, sürdürülebilirlik veya iklim odaklı olduğu tahmin ediliyor. Geri kalan büyük çoğunluk ise oyun, verimlilik, iş, eğlence ve sosyal medya gibi alanlara odaklanıyor.

Oysa bugün bir uygulama yalnızca bir teknoloji değil. İnsanları birbirine bağlayan ve kolektif davranışı mümkün kılan bir altyapı.

8.8, bu altyapının gezegen için de kullanılabileceği fikrinden doğuyor.

Binlerce mobil uygulama ikonundan oluşan duvar
8.8
Gezegen için yapıldı
8.900.000
Uygulama
Bir uygulamanın başarısı kaç kişinin indirdiği değil; kaç kişinin davranışını kalıcı olarak değiştirdiğidir.

Dünya her yıl biraz daha hızlanıyor. Daha fazla veri, daha fazla enerji, daha fazla ışık. Yapay zekâ, veri merkezleri ve hiç uyumayan şehirler hayatımızın yeni gerçekliğini şekillendiriyor.

Peki bu hızın içinde, gökyüzünü ne kadar görebiliyoruz?

Geleceğin de kadim bir kalbi var...
Kaynaklar: BankMyCell (2026) - tüm mağazalarda 8,93 milyon uygulama · Statista & 42matters (2026) - App Store'da 2,42 milyon uygulama.
%1 oranı resmi bir istatistik değildir: uygulama kategorisi verileri, iklim teknolojisi girişim yatırımları ve mobil sektör eğilimlerinden yola çıkılarak 8.8 ekibi tarafından yapılmış bir tahmindir. App Store ve Google Play'de "sürdürülebilirlik" adında resmi bir kategori bulunmadığı için kesin bir sayı ölçülememektedir.
Işık kirliliği altında Bodrum Doğal yıldızlı gökyüzü altında Bodrum
IŞIKLARI KAPAT. YILDIZLARI AÇ.
İçindekiler

Başlıklardan birine dokunun, doğrudan o bölüme gidin.

Basında 8.8

Forbes Türkiye ve Vogue Türkiye'de yer aldık

Hareket, ulusal basında ilk kez 2019'da Vogue Türkiye'de yer aldı; dördüncü yılında ise Forbes Türkiye'nin haberine konu oldu.

Forbes Türkiye'de yayımlanan 8.8 Project haberi
Forbes Türkiye · 14 Ağustos 2026
Vogue Türkiye'de yayımlanan 8.8 Project röportajı
Vogue Türkiye · 6 Ağustos 2019
Hakkımızda

Doğal gece için küresel bir sürdürülebilirlik hareketi

8.8 Project, her yıl 8 Ağustos gecesi gerçekleştirilen, doğal geceyi korumayı amaçlayan uluslararası bir sürdürülebilirlik girişimidir.

Her yıl aynı tarihte: 8 Ağustos, yani "8.8" - kolay hatırlanan, marka değeri taşıyan sabit bir tarih. "8" rakamını yan çevirdiğinizde sonsuzluk sembolüne dönüşmesi de tesadüf değil - sonsuzluk ve uzayla kurduğu bu görsel bağ, anlamı güçlendiriyor. Üstelik Ağustos, gökyüzünün yıl içinde en hareketli olduğu dönemlerden biri: kayan yıldız yağmurlarının zirve yaptığı bir ay.

Hareket; ışık kirliliğine dikkat çekmeyi, gereksiz enerji tüketimini azaltmayı, biyolojik çeşitliliği desteklemeyi ve insanları yeniden yıldızlı gökyüzüyle buluşturmayı hedefler.

Doğal gece; korunması gereken ortak bir doğal mirastır.
Birlikte Kapatmanın Gücü

Küçük hareket, büyük etki

Tek bir ışığın kapanması fark yaratmaz. Ama binlerce kişinin, aynı gece, aynı anda ışıklarını kapatması; gözle görülür, paylaşılan ve uzun süre hatırlanan bir an yaratır. 8.8 Project'in çekirdeğinde bu kolektif "wow" anı var.

Bu yıl 8.8 sınır aştı: 4. yılında Kos Belediyesi de katıldı

Hareket Bodrum Gümüşlük ve Bitez'de başladı. Dördüncü yılında ise karşı kıyıdaki Yunan adası Kos, 8 Ağustos gecesi Bodrum'la eş zamanlı olarak ışıklarını azalttı. İki ülkenin belediyeleri aynı gökyüzü için birlikte hareket etti; 8.8 ilk kez uluslararası bir geceye dönüştü.

Bodrum Belediyesi ile: Fikri ilk sunduğumuzda Bodrum Belediyesi bu vizyonu hemen benimsedi ve bu konuda öncü oldu - bugün en güçlü destekçilerimizden biri.
Bodrum Belediyesi onayı

Sıradaki adım Akdeniz. Bodrum-Kos hattında kurulan bu eş zamanlılığı önce Türkiye'nin diğer kıyı şehirlerine, ardından Akdeniz havzasına ve dünyanın farklı bölgelerine taşımayı hedefliyoruz.

Dünyanın bugün kutladığı ortak tarihlerin çoğu; bir zafer, bir anma ya da bir savaşın hafızası üzerine kuruludur. İnsanlığın, tek bir tür olarak aynı gökyüzü altında yaşadığını hatırladığı böyle bir tarih henüz yok.

Bir çağın kendi ortak günlerini kurma hakkı vardır. Bugüne kadar devraldıklarımızın çoğu bir çatışmanın hafızası üzerine kuruldu; paylaşmanın hafızası üzerine kurulanı ise henüz yazılmadı.

Earth Hour bu alanda önemli bir yol açtı, bir saatliğine elektriği kapatma fikrini dünya gündemine taşıdı. Ancak tarihi her yıl değişiyor: Mart ayının son cumartesi. 8.8 Project iki noktada ayrışıyor: sabit ve çevrilmeye ihtiyaç duymayan bir tarih, ve tek bir odak - ışık kirliliği.

Hedefimiz, dünyanın ortak bir gökyüzü altında olduğunu hatırladığı ve göğü tanımaya ayırdığı ilk küresel tarihi kurmak.

Sahne

O gece sahneye çıkanlar

Müzisyenler 8.8'e ücret almadan destek verdi. Işıklar kısıldı, konserler yıldızların altında sürdü. Projeye ilk inananlar arasında onlar vardı.

Tuğçe & Santi konser afişi
Tuğçe & Santi
8.8 gecesi · Bodrum
Allen Hulsey konser afişi
Allen Hulsey
8.8 gecesi · Bodrum
Bodrum'da başlayan bu hareketi dünyaya yaymak bizim için bir hayal değil, stratejik bir öncelik.
Neden Şimdi? · O Gece Ne Oluyor?

Dijitalleştikçe Daha Anlamlı Bir Gece

Neden Şimdi?

Elektriğin insanlık tarihindeki yeri yüz yıldan bile kısa - hâlâ bu kadar genç bir teknolojinin dünyaya, doğaya ve bedenimize etkilerine tam olarak uyanmış değiliz.

Yapay zekâ, veri merkezleri ve artan enerji talebiyle şehirler enerji verimliliğini yeniden düşünüyor. Işık kirliliği; biyoçeşitlilik ve insan sağlığı üzerindeki etkileriyle giderek daha önemli bir çevre konusu.

Geleceğin sürdürülebilir, fütüristik şehirlerinde aklımıza gelmesini istediğimiz şey daha fazla ışık, daha fazla aydınlık değil - doğayla, doğal kaynaklarla uyumlu bir evrim olsun istiyoruz, ve bu yönde çalışıyoruz. Bunu yapmazsak, 10, 20, 50, 100 yıl sonra nasıl bir dünyada olacağımızı düşünelim. Biz distopik değil, ütopik bir gelecek hayal ediyoruz.

8.8 Project, geleceğin şehirleri ve sürdürülebilirlik gündemiyle bağlantılı, ileriye dönük bir girişim.

O Gece Ne Oluyor?

8 Ağustos gecesi saat 00:00'da, önceden tespit edilmiş gereksiz ışıklar kapatılır ve sabaha kadar kapalı kalır.

Hedef: herhangi bir hatırlatmaya ihtiyaç duymadan kendiliğinden kutlanan bir tarih - tıpkı 31 Aralık'ın yılbaşı ritüeli gibi.

Vizyonumuz zamanla büyüyor: Earth Hour gibi bir saatlik değil, bütün bir gecelik bir mola. Yapay zekânın ve teknolojinin de bir kenara bırakıldığı, dijitalleştikçe köklerimizi hatırladığımız bir gece.

"Unplug, disconnect to connect" (bağlantıyı kes, yeniden bağlan) ve "The future has an ancient heart" (geleceğin kadim bir kalbi var) ruhunu taşıyan - dijital çağ derinleştikçe daha da anlam kazanacak bir gece.

Bu kulağa romantik bir fikir gibi gelebilir - ışıkları kapatıp gökyüzüne bakmak. Ama aslında çok ciddi bir çevre meselesi: dünya genelinde ışık kirliliğine her yıl milyarlarca dolar boşa harcanıyor, üstelik biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerinden çoğu zaman hiç bahsedilmiyor.

Işık kirliliğini normal kabul etmek istemiyoruz. Hedefimiz onu pilot pilot, şehir şehir, ülke ülke tersine çevirmek - ve bunu başarmak aslında hiç zor değil. Böyle bir projeden herkes kazançlı çıkar.

Kültürel Miras

Dünyanın en eski ve en büyük açık hava galerisi

Karanlık gökyüzü koruma alanında Samanyolu ve göktaşları
Samanyolu, doğal gece koruma alanı ilan edilen bir bölgeden görüldüğü hâliyle.
Fotoğraf: Teresa Hofer · DarkSky International
Bu görseli kullanmak isterseniz lütfen bize yazın; kullanım iznini birlikte teyit edelim.

İnsanlık tarih boyunca yıldızlardan yön buldu, zamanı ölçtü, mitolojiler kurdu. Sanatçılar gökyüzünü resmetti, şairler ona yazdı, denizciler ona güvendi. Gece gökyüzü yalnızca korunması gereken bir doğal alan değil; insanlığın en eski ortak kültürel alanlarından biri.

Bugün ise uzay çağında yaşamamıza rağmen şehirlerimizin ışıkları nedeniyle kendi yıldızlarımızdan giderek kopuyoruz. 8.8'in çıkış noktası tam olarak bu paradoks.

"Sanatçıları, eserleri, galerileri, koleksiyonları ve markaları sayabiliriz. Ama yıldızları saymakta zorlanıyoruz."

İsterseniz şu anda deneyin: kendinize ve yanınızdakilere beş yıldızın adını sorun. Aldığınız cevap muhtemelen bu projeyi bizim anlatabileceğimizden daha iyi anlatacak. Ne çıktığını bizimle de paylaşın, gerçekten merak ediyoruz.

Gökyüzü; duvarı olmayan, giriş bileti olmayan, sahibi olmayan ve hiçbir küratörün tamamını kataloglayamayacağı bir koleksiyon. Kaybettiğimiz şey bir manzara değil, binlerce yıllık bir kültürel bağ.

Uzay çağındayız - ama çıplak gözle görebildiğimiz yıldızlardan hiç bu kadar uzak olmamıştık.
Evreni milyarlarca ışık yılı öteden görüntülüyoruz - ama kendi gökyüzümüzü göremiyoruz.
Şehirleri daha aydınlık yapıyoruz - gecenin kendisini görünmez kılıyoruz.
Dünyayı daha bağlantılı hale getiriyoruz - en eski ortak deneyimimizden kopuyoruz.

Rejeneratif Turizm

Sürdürülebilirlikten rejenerasyona

Turizmde uzun yıllardır konuştuğumuz kavram sürdürülebilirlik oldu: zarar vermemek, mevcut olanı korumak, dengeyi bozmamak. Ama dünyanın geldiği noktada korumak artık yetmiyor. Kaybedilenin bir kısmını geri kazandırmak gerekiyor.

Rejeneratif turizm tam olarak bunu anlatan, henüz yeni yerleşmeye başlayan bir kavram: bir bölgeyi ziyaret etmenin o bölgeyi bulduğundan daha iyi bir halde bırakması. Zarar azaltma değil, iyileştirme. Turizmin geleceği bu yönde ilerliyor ve öncü olan destinasyonlar önümüzdeki on yılda öne çıkacak.

"Işık kirliliği, rejeneratif turizmin en somut alanlarından biri: geri döndürülmesi en kolay olan kayıp."

Karbon salımının aksine ışık kirliliği atmosferde birikmiyor. Işık söndüğü anda gökyüzü geri geliyor. Bu, bir bölgenin yıllar değil aylar içinde ölçülebilir biçimde iyileşebileceği anlamına geliyor. Doğru aydınlatma tasarımıyla bir otel, bir koy ya da bir ilçe kendi gökyüzünü geri kazanabilir.

8.8 Project'in hedefi, Türkiye'yi bu alanda takip eden değil öncü konuma getirmek. Belirlenecek pilot bölgelerde aydınlatmanın yeniden ele alınması, Türkiye'nin doğal gece destinasyonları haritasının çıkarılması ve Bodrum-Kos hattının sınır ötesi bir rejeneratif rota olarak konumlandırılması bu yolun adımları.

Bir destinasyonun sunabileceği en eski manzara gece gökyüzü. Ve hiçbir otelin, markanın ya da yatırımın satın alamayacağı tek manzara da o.

Neden Doğal Gece?

Yanlış aydınlatmanın bedeli

Bodrum'da doğal gökyüzü ve artan ışık kirliliği karşılaştırması

Yapay aydınlatma modern yaşamın önemli bir parçasıdır; ancak yanlış kullanımı şunları olumsuz etkileyebilir:

Bunun insan sağlığı üzerindeki etkileri de göz ardı edilemez: gece maruz kalınan yapay ışık, uyku düzenimizi yöneten melatonin hormonunun salgılanmasını baskılıyor, sirkadiyen ritmimizi bozuyor ve uzun vadede uyku kalitesi, bağışıklık sistemi ve genel ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor.

Az Bilinen Gerçekler

Sorunumuz ışıkla değil, ışık kirliliğiyle. Doğru yönlendirilmiş, gerektiği yerde ve gerektiği kadar kullanılan ışık hem güvenliği sağlar hem de doğal geceyi korur.

Enerji ve İklim

Bedelin bir de faturası var

Işık kirliliğinde yılda 50 milyar dolar israf, 21 milyon ton CO2 salınımına eşdeğer

Bu israf sadece bir enerji meselesi değil, aynı zamanda bir iklim meselesi: yılda 21 milyon ton CO2 salınımına, yani 875 milyon ağacın yıllık karbon tutma kapasitesine eşdeğer. Bunu, her yaz ormanlarımızı yangınlarla kaybettiğimiz bir dönemde konuşuyoruz - 2025 yılında Türkiye'de 80 binden fazla hektar orman alanı yandı. Bir yanda yangınlarla kaybettiğimiz ağaçlar, diğer yanda gökyüzüne boşa saçtığımız ışığın karşılığı olan yüz milyonlarca ağaç: ikisi de aynı meselenin, doğayla kurduğumuz dengesiz ilişkinin, iki farklı yüzü.

Bu yüzden ışık kirliliğini yalnızca estetik bir tercih olarak değil, hükümetlerin, özel sektörün ve her bireyin ortak sorumluluğu olarak görmek gerekiyor.

Bu sadece birkaç şehrin değil, dünyanın her ülkesinin meselesi - gelişmiş ya da gelişmekte olan, kıyı ya da iç bölge fark etmeksizin, her ülke bu israftan payını alıyor ve her ülke bu değişimden fayda görebilir.

Bu israfın etkileri sadece faturalarla sınırlı değil: karbon emisyonlarını artırıyor, iklim değişikliğini hızlandırıyor ve gökyüzünü karartarak gelecek nesilleri bu doğal mirastan mahrum bırakıyor.

Son yıllarda şehirlerde tuhaf bir "moda" yayılıyor: binalar birbirini örnek alarak giderek daha fazla ışıkla "giydiriliyor" - cephe aydınlatmaları adeta bir yarışa dönüşüyor. Ama bu görsel gösterişin bedeli ağır: özellikle büyük şehirlerde insanların sirkadiyen ritmini bozan bir alışkanlık haline geliyor.

Hedefimiz bu uygulamaları kontrol altına almak ve "yeni moda"nın ışık kirliliği değil, doğru aydınlatma olmasını sağlamak - çünkü hem daha güzel hem daha sağlıklı olan bu. Tıpkı geri dönüşümün ya da kapalı alanlarda sigara içmemenin bir zamanlar alışılmadık görünüp bugün toplumsal norm haline gelmesi gibi; amacımız gereksiz dış aydınlatmanın da aynı şekilde kabul edilemez hale gelmesi.

Çünkü diğer çevre sorunlarının aksine, ışık kirliliği aslında çözülmesi en kolay olanlardan biri - sadece birkaç düğmeye basmak yeterli. Üstelik gökyüzüne bakmanın sakinleştirici, iyileştirici etkileri bilimsel olarak da destekleniyor.

Astroturizm ve Şehircilik

Yükselen bir fırsat

Astroturizm

1-1,8B → 3-4,6B $
Küresel astroturizm pazarının 2024-25'ten 2030'ların ortasına büyümesi
%62
Booking.com 2025: gezginlerin karanlık gökyüzü destinasyonlarına ilgisi
Çöl kampında Samanyolu ve kubbe çadır altında yıldız gözlemi

İnsanlar artık doğal gökyüzünü görebilecekleri yerlere özellikle seyahat ediyor - bu hem sürdürülebilir şehircilik hem de turizm için bir fırsat. Dünya genelinde "Uluslararası Karanlık Gökyüzü Bölgesi" sertifikası alan park, rezerv ve toplulukların sayısı hızla artıyor: Namibya'daki NamibRand'dan Şili'deki Atacama Çölü'ne, Yeni Zelanda'daki Aoraki Mackenzie'den İskoç Adaları'na kadar.

Bu bölgeler, geleneksel turizmin azaldığı kırsal alanlarda yeni bir ekonomik can damarı haline geliyor - Bodrum gibi zaten güçlü bir turizm kimliği olan yerler için ise tamamlayıcı, öncü bir katman. Türkiye için de aynı şekilde bir fırsat: doğal gökyüzünü koruyan destinasyonlar yaratarak, dünya çapında büyüyen bu pazarda erken ve öncü bir konum elde etmek mümkün.

Aydınlatma Tasarımı Fark Yaratır

Aynı ampul, farklı armatür - çok farklı sonuç.

Çok kötüden en iyiye armatür karşılaştırması - ışık kirliliği ve doğru yönlendirilmiş aydınlatma
Aynı ampul, dört farklı armatür: soldan sağa ışık daha çok kontrol altına alınıyor, gökyüzüne kaçan ışık azalıyor - ve yıldızlar ancak doğru yönlendirilmiş ışıkla yeniden görünür hale geliyor. Hedefimiz, pilot bölgeler belirleyip bu bölgelerdeki aydınlatmayı zamanla bu standarda dönüştürmek.

Sürdürülebilir Şehirler

Türkiye için stratejik bir fırsat: ışık kirliliğinden arındırılmış pilot bölgeler ve "yavaş şehir" destinasyonları yaratarak öncü konuma geçmek mümkün. Bodrum bu vizyonun ilk adımı.

Derdimiz ışıkla değil, ışık kirliliğiyle

Bu sıkça yanlış anlaşılıyor, o yüzden net söyleyelim: ışık olmasın demiyoruz. Aydınlatma modern hayatın, güvenliğin ve kamusal alanın vazgeçilmez bir parçası. Karşı olduğumuz şey ışığın kendisi değil, gereğinden fazlası, yanlış yöne saçılanı ve kimsenin işine yaramayanı.

Doğru armatür, doğru açı ve doğru saat ile aynı sokak aynı güvenlikte aydınlatılabilir; hatta çoğu zaman daha iyi görülür. Fark, gökyüzüne boşa giden ışığın yeryüzünde kalmasıdır.

Bunu tek seferde değil, pilot pilot, adım adım yapmayı hedefliyoruz. Bir koy, bir mahalle, bir ilçe. Işık kirliliği geri döndürülebilir bir kayıp: ışık düzeldiği anda gökyüzü geri geliyor.

Ve bir gecelik bir etkinlik olarak değil, 10, 20, 30 yıllık bir ufukla bakıyoruz. Bugün alınan bir aydınlatma kararı, bir sonraki nesillerin göreceği gökyüzünü belirliyor. Bu vizyonu her adımda aklımızda tutuyoruz.

Vizyonumuz & Misyonumuz

Uzay Çağındayız, Ama Gökyüzüne Yabancıyız

Uzay çağında yaşıyoruz. Gökyüzünde sayısız yıldız var - ama neredeyse hiçbirimiz beş yıldızın adını bile sayamıyor. Gökyüzünden bu kadar kopmuş durumdayız.

"İsimleri bilsek ne olur" diye düşünmemek lazım: bir ismi sormak, bir ismi bilmek, tanışmanın ilk adımıdır.

Binlerce yıl boyunca insanlık yön bulmak, zamanı ölçmek, hikâye anlatmak için gökyüzüne baktı. Her yıldızın, her takımyıldızın arkasında bir uygarlığın izi, bir denizcinin rotası, bir çobanın masalı var. Bugün o bağı büyük ölçüde kaybetmiş durumdayız - ama bu, geri dönüşü olmayan bir kayıp değil.

Bir çocuğa Kutup Yıldızı'nın adını öğretmek; ona sadece kaybolduğunda yönünü bulabileceği bir bilgi değil, kendinden önce gelen binlerce nesille ortak bir bakış açısı kazandırmaktır. 8.8 Project için bu merakı yeniden uyandırmak da misyonun bir parçası - çünkü öğrenecek, keşfedecek, hayret edecek sayısız şey var.

İsimlendirilmiş yıldızlar ve takımyıldızlar haritası

Şimdi küçük bir test

Beş soru, bir dakika. Kaçını bildiğinize bakın - ve sonucun neden bu kadar çok şey anlattığını düşünün.

Yıldız Bilgini Ölç
Soru 1 / 6

Küresel bir farkındalık günü

8 Ağustos'u, dünyanın farklı şehirlerinde aynı anda kutlanan bir geceye dönüştürmek.

Nasıl ki belirli tarihler tüm dünyada ortak anlamlar taşıyorsa, 8 Ağustos'un da doğal geceyi korumaya adanmış küresel bir gün olmasını amaçlıyoruz. Her şehirdeki geceye kendi adını veriyoruz: Parla Parla Bodrum, Parla Parla New York, Parla Parla Roma, Parla Parla Atina... "Twinkle twinkle" misali, kolay akılda kalan ve çocuklara bile hitap eden bir isimlendirme.

Misyonumuz

Kısa Vadeli Amaçlarımız

Önümüzdeki adımlar

Uzun Vadeli Hedeflerimiz

Büyüyen bir hareket

Bu proje yalnızca iklim, enerji, turizm ya da eğitim açısından değil; diplomasi açısından da stratejik bir fırsat. Türkiye'ye, ortak gökyüzü üzerinden uluslararası dayanışma kuran bu dönüşümde öncü olma şansı veriyor.

Kurucular

Hareketin arkasındaki isimler

Merve Okutucu ve Aylin Aras, 8.8 Project kurucuları
MO

Merve Okutucu

Merve Okutucu, teknolojiyi yalnızca hayatı kolaylaştıran bir araç olarak değil, insanlığın daha bilinçli, daha sürdürülebilir ve doğayla daha uyumlu bir gelecek kurabilmesi için kullanabileceği bir süper güç olarak görüyor.

New York'ta New York'ta American Express'in dijital dönüşüm ekiplerinde, agentic AI'ın kurumsal adaptasyonu üzerine çalışan Merve, profesyonel hayatının yanı sıra insan, doğa ve toplum arasındaki ilişki üzerine düşünen ve bu düşünceleri somut girişimlere dönüştüren bir girişimci.

Aynı zamanda TRI'nin kurucusu. TRI; bilgelik, deneyim ve liderlik etrafında şekillenen, seçilmiş üyelerden oluşan özel bir dijital topluluk. Davet ve değerlendirme süreçleriyle ilerleyen bu yapı, bilginin ve bilgeliğin nesiller arasında aktarılmasına odaklanıyor.

Onun için liderlik, yalnızca bugün ne inşa ettiğimiz değil, gelecek nesillere nasıl bir dünya bırakacağımıza dair sorumluluk almaktır.

Merve'ye göre medeniyet ilerledikçe doğadan uzaklaşmak zorunda değiliz. Tam tersine, gerçek ilerleme; geliştirdiğimiz teknolojiler ve sahip olduğumuz imkânlarla doğayla daha büyük bir uyum içinde yaşamayı öğrenebilmekte yatıyor. Çünkü gezegen yalnızca üzerinde yaşadığımız bir kaynak değil, hepimizin ortak mirası. Ve bu mirasın geleceğe taşınması yalnızca kurumların, devletlerin ya da bilim insanlarının değil, hepimizin katkısını gerektiriyor.

Bu düşünce, yaz aylarında Türkiye'ye döndüğünde yürüttüğü 8.8 Projesi ile somutlaşıyor.

Bodrum'un yaz gecelerini çocukluğundan hatırlayan Merve, o yıllarda gökyüzünün milyonlarca yıldızla dolu olduğunu hatırlıyor. Bugün ise aynı gökyüzünün giderek yapay ışığın içinde kaybolduğuna tanıklık ediyor. Onu harekete geçiren şey yalnızca ışık kirliliğinin yarattığı enerji israfı değil; insanlığın binlerce yıldır sahip olduğu doğal gece deneyimini ve gelecek nesillerin bunu yaşama hakkını kaybediyor olması.

Merve'nin bu yolculuktaki temel düşüncesi ise basit:

"Bizden önce insanlar binlerce yıl boyunca gece gökyüzüne baktığında evreni görüyordu. Biz ise bugün gökyüzüne baktığımızda ışık kirliliğini görüyoruz. İlerlemek, bunu kabullenmek zorunda olduğumuz anlamına gelmemeli."

Merve için 8.8, bu sorumluluğun küçük ama somut bir adımı. Her yaz Türkiye'ye döndüğünde zamanını bu projeye ayırarak Bodrum'dan başlayan hareketi daha fazla insana, şehre ve topluluğa ulaştırmayı; doğal geceyi korumayı ve gelecek nesillerin yıldızlara bakma hakkını güvence altına almayı amaçlıyor.

"Biz, israf etmemeyi öğreten bir kültürün çocuklarıyız. Ama gökyüzüne savrulan ışığın da bir israf olduğunu henüz konuşmuyoruz. Kaybettiğimiz yalnızca enerji değil; yıldızlarımız, gecemiz ve doğayla kurduğumuz kadim bağ."
AA

Aylin Aras

Nesiller boyu Bodrum'un köklü ailelerinden gelen Aylin Aras, doğanın ve biyoçeşitliliğin korunmasının, Bodrum gibi özel coğrafyaların geleceğinin temel sorumluluklarından biri olduğuna inanıyor.

Bodrum'un dünyanın önemli turizm destinasyonlarından biri haline gelmesine tanıklık eden Aylin için bir yer büyüdükçe, onu özel yapan değerleri koruma sorumluluğu da büyüyor.

8.8 Projesi'nde özellikle hayvanlar, biyoçeşitlilik ve gece ekosistemlerine dikkat çekmek istiyor. Işık kirliliğini konuşurken çoğu zaman önce insanı düşünüyoruz: enerji israfı, uyku düzenimiz, biyolojik ritmimiz ve yıldızları görememek. Oysa gecenin içinde yaşayan ve kendi adına konuşamayan bambaşka bir dünya var.

Yapay ışık; gece aktif canlıların beslenme, yön bulma, üreme ve göç gibi doğal davranışlarını etkileyebiliyor. Aylin'in çağrısı bu nedenle yalnızca gökyüzünü değil, geceyi paylaşan tüm canlıları korumaya yönelik.

"Biz ışık kirliliğinin bize ne yaptığını konuşmaya daha yeni başladık. Oysa gecenin içinde yaşayan canlıların bunu anlatacak bir sesi yok. Onlar adına kim konuşacak? Onlar da bu dünyanın bir parçası."

Aylin, Bodrum'un büyümesinin doğal değerlerinden vazgeçmek anlamına gelmemesi gerektiğine inanıyor. Bodrum'un nesiller boyu ev sahipliğini yapan aileleri ve burada turizm yapan işletmelerin bu konuda özel bir sorumluluğu olduğunu düşünüyor.

"Biz Bodrum'un ev sahibiyiz. Ev sahipliği, sahip olmak değil; korumak, gözetmek ve gelecek nesillere daha iyi bir şekilde devretmektir."

Bu nedenle otel, restoran ve işletme sahiplerini 8.8 hareketinin bir parçası olmaya davet ediyor.

Aylin için sürdürülebilir turizm artık yeterli bir hedef değil. Sürdürülebilirlik zararı azaltmayı hedeflerken, rejeneratif turizm ziyaret edilen coğrafyanın ekolojik ve toplumsal değerlerini yeniden güçlendirmeyi amaçlıyor.

Soru artık yalnızca "Buraya ne kadar az zarar verebiliriz?" değil; "Burayı bizden önceki halinden daha güçlü, daha sağlıklı ve daha canlı bırakmak için ne yapabiliriz?" olmalı.

Aylin, Ege ve Akdeniz'de turizmin doğayı tüketen değil, biyoçeşitliliği koruyan, yerel toplulukları güçlendiren ve bulunduğu coğrafyanın iyileşmesine katkı sağlayan rejeneratif bir güce dönüşmesini istiyor.

8.8 bunun küçük ama somut bir adımı.

Bir gece ışıkları kapatmak dünyayı tek başına değiştirmeyebilir. Ama bize şunu hatırlatabilir: yaşadığımız yer bize ait değil. Biz de onun bir parçasıyız.

"Bodrum'u seviyorsak, onu yalnızca bugün için değil, bizden sonra gelecekler için de koruyalım. Büyüyelim; ama büyürken bizi biz yapan doğayı da beraberimizde büyütelim."
CA

Cihat Akkiraz

Projenin teknolojiden sorumlu kurucusu. O da, birçok şehirli gibi gerçek bir yıldızlı gökyüzünü göremeden büyümenin ne demek olduğunu biliyor - ve bu eksiklik, onu da harekete gönüllü olarak katılmaya yönelten en güçlü nedenlerden biri oldu.

8.8 Uygulaması'nın ve projenin dijital altyapısının arkasındaki isim. Teknolojiyi, insanları yeniden gökyüzüyle buluşturacak bir araca dönüştürmeyi hedefliyor.

Kuşak Devri

Z Kuşağı'ndan Alfa Kuşağı'na: yüzyılın devir teslimi

Z Kuşağı (1997-2012) interneti sonradan tanıyan son nesildi; hem öncesini hem sonrasını hatırlıyor. Alfa Kuşağı (2013 sonrası) ise tamamen bağlantılı bir dünyaya doğdu. Onlar için ekran bir araç değil, ortam. Yapay zekâ bir yenilik değil, varsayılan.

Ve arkalarından gelecek olanlar - Beta, Gama - bu dünyanın daha da ilerisinde doğacak. Yani şu an bir eşikteyiz: bir yüzyılın alışkanlıklarını devreden nesille, o alışkanlıkları hiç bilmeyen nesil aynı anda yaşıyor.

Devraldığımız gelenekler, bizden çok önce yaşamış insanların dünyasına göre kuruldu. Yeni nesillerin de kendi ortak günlerini kurmaya hakkı var.

Bu yüzden 8.8'in sözcüsü olarak bir gencin yanımızda olması tesadüf değil. Alfa Kuşağı, doğal gece gökyüzünü hiç görmemiş ilk nesil olma riskiyle karşı karşıya. Neyin kaybolduğunu en iyi, onu hiç görmemiş olanlar anlatabilir.

8.8'in Dostları

PT

Parla Topal

Proje Sözcüsü

İsmi "Parla" olunca, kendisine Parla Parla Bodrum'a katılma teklifini götürmemiz adeta yıldızlardan gelen bir işaretti. Parla da bu daveti ciddiye aldı ve gönüllü sözcümüz oldu. Z Kuşağı'nın son temsilcisi, Alfa Kuşağı'nın ilk sesi olarak, projenin bu iki kuşak arasında köprü kurmasını sağlıyor.

"Bodrum'da birini durdurup 'bana 3 plaj say' desek, herkes sayar. Ama yüzyıllardır bize yol göstermiş yıldızlardan üçünün adını söyle desek, çoğu kişi sayamaz. Bu proje, yeni nesillerin yıldızlarla olan bağını yeniden güçlendirmek için var. Yıldızları görebilmek bizim en doğal hakkımız - ve ışık kirliliği, çözülmesi hiç de zor olmayan bir çevre problemi."
ED

Engin Doğan

İlk Uygulayıcı & Resmi Partner, Bodrum Belediyesi

Bodrum Belediyesi'nden Engin Doğan, projenin ilk uygulayıcısı ve resmi partneri. 2019'dan beri yanımızda - 8.8'in bir fikirden gerçeğe dönüşmesinde en büyük destekçilerimizden biri.

8.8 Uygulaması

Hareketi koordine eden teknoloji

8.8 Project uygulaması geri sayım ekranı
Bir sonraki 8 Ağustos'a kalan süre
--
gün
--
saat
--
dakika
--
saniye

Uzun vadede: her ayın tekrar eden bir tarihinde (9/9, 10/10, 11/11, 12/12, 1/1, 2/2, 3/3...) yeni bir eylem çağrısı. Işık kirliliği en kolay ilk adım - yalnızca birkaç ışığı kapatmak yeterli.

Uzun Vadeli Hedef

Alfa Kuşağı'na dünyanın ilk ortak bayramını bırakmak

Şunu bir düşünün: bugün dünyanın tamamının birlikte kutladığı tek bir gün yok. Tek bir tane bile.

Yılbaşı bile değil. Çin, Nevruz'u kutlayan ülkeler, Hicri takvimi kullananlar, farklı kiliseler - hepsinin kendi yılbaşı var. Bayramların neredeyse tamamı bir dine, bir ülkeye ya da bir tarihe ait. Ve büyük çoğunluğu geçmişe bakıyor: bir zafer, bir kuruluş, bir anma.

Geçmişi hatırlamak önemli. Peki ileriye dönük olarak neyi birlikte kutluyoruz?

8 Ağustos'un bu boşluğu doldurma şansı var. Çevrilmeye ihtiyaç duymayacak kadar sade bir tarih. Yılın gök olaylarının en yoğun olduğu dönemlerden birine denk geliyor. Hiçbir dine, ülkeye ya da ideolojiye ait değil. Katılmak için para, izin ya da üyelik gerekmiyor - sadece bir düğmeye basmak ve yukarı bakmak.

Uzun vadeli hedefimiz, 8 Ağustos'un Birleşmiş Milletler tarafından tanınan resmî bir uluslararası gün haline gelmesi. Gezegendeki herkesin, yılda bir gece, aynı gökyüzüne birlikte bakabileceği bir tarih.

Alfa Kuşağı'na bırakabileceğimiz en güzel miras, onların da devredebileceği yeni bir gelenek olabilir.

BM başvurusu bir hedeftir; henüz resmî bir süreç başlatılmamıştır.

Proje Ortakları

Açık bir platform

Kamu

Belediyeler · Kaymakamlıklar · Bakanlıklar

Akademi

Üniversiteler · Araştırma Merkezleri · Astronomi Toplulukları

Sivil Toplum

Çevre kuruluşları · Doğa koruma dernekleri · Yerel inisiyatifler

Özel Sektör

Oteller · Restoranlar · Marinalar · Turizm · Enerji · Teknoloji

Gönüllüler

Doğal geceyi korumaya gönül veren bireyler

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Kurumların raporladığı hedeflerin sekizine dokunuyoruz

Birleşmiş Milletler'in 2015'te belirlediği 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı, 2030'a kadar ulaşılması hedeflenen ortak bir çerçeve. Yoksullukla mücadeleden iklim eylemine, temiz enerjiden biyoçeşitliliğe kadar dünyanın üzerinde uzlaştığı bir öncelik listesi.

Bu liste bugün yalnızca bir iyi niyet beyanı değil. Ülkeler kalkınma politikalarını, belediyeler şehir planlarını, şirketler ise sürdürülebilirlik raporlarını bu amaçlar üzerinden yazıyor. Yatırımcılar da giderek daha fazla bu çerçeveye bakıyor: bir kurumun hangi amaca, ne kadar somut biçimde katkı sağladığı ölçülebilir bir performans göstergesine dönüştü.

Sorun şu ki çoğu kurum için bu amaçlara bağlanacak somut, görünür ve anlatılabilir bir proje bulmak zor. Raporda rakam olmak kolay; insanların hatırlayacağı bir hikâye olmak değil.

8.8 tam olarak bu boşluğu dolduruyor: tek bir gecede, ölçülebilir bir eylemle, 17 amacın 8'ine aynı anda dokunan bir proje.

Işıkları azaltmak tek bir eylem gibi görünür; ancak etkisi birbirinden çok farklı alanlara yayılır. 8.8'in doğrudan katkı sağladığı sekiz amaç şunlar:

8.8 Project'in katkı sağladığı sekiz Sürdürülebilir Kalkınma Amacı

Bir belediye için bu, şehir planına eklenebilecek somut bir madde. Bir otel ya da restoran için, sürdürülebilirlik iddiasını bir geceye indirgeyip görünür kılan bir eylem. Bir kurum için ise çalışanını, müşterisini ve şehrini aynı anda içine alan, anlatması kolay bir katılım.

Kurumsal iş birlikleri, sponsorluklar ve pilot bölge çalışmaları için bu çerçeveyi birlikte kurmaya hazırız.

Beş yıldızın adını sayabilir misin?
Basında Biz

Medyada 8.8

Forbes Türkiye
Işık Kirliliğine Karşı Küresel Hareket Hedefi: 8.8 Project

Projenin dördüncü yılı, Kos Adası'nın katılımıyla kazandığı uluslararası boyut ve 8 Ağustos'u küresel bir güne dönüştürme hedefi üzerine kapsamlı haber.

Vogue Türkiye
Işık Kirliliğine Veda Partisi: Siz Hiç Yıldız Saydınız mı?

Kurucumuz Merve Okutucu ile projenin başlangıç fikri, müzik ve çevre bilinci üzerine bir röportaj.

Bodrum Belediyesi
"8.8 Parla Parla Bodrum" Etkinliğinde Işıklar Yıldızlar İçin Söndü: Bodrum ve Kos Aynı Anda Gökyüzüne Baktı

Bu yılki etkinlikte Kos Adası'nın da eş zamanlı katılımını ve iki belediye başkanının dayanışma mesajlarını konu alan resmi haber.

DHA (Demirören Haber Ajansı)
Bodrum ve Kos'ta Işıklar Aynı Anda Azaldı; Yıldızlar Ortaya Çıktı

Ulusal ajans haberi: Bodrum ve Kos'un eş zamanlı ışık azaltma girişimi ve iki belediye başkanının ortak mesajı.

İletişim

Basın ve iş birliği

Röportaj, görsel talebi, etkinlik iş birliği ya da şehrinizde 8.8 düzenlemek için bize doğrudan ulaşabilirsiniz.

Yayınınıza özel içerik geliştirebiliriz

Yayınınızın okuruna ve editoryal çizgisine göre özel bir açı, özel bir röportaj ya da size özel hazırlanmış görsel ve metin içeriği geliştirmekten memnuniyet duyarız. Aklınızdaki fikri paylaşmanız yeterli.

Bu projeyi duyurmamıza verdiğiniz destek için şimdiden teşekkür ederiz.

Davet

Her yıl 8 Ağustos gecesi, gereksiz ışıkları kapatarak doğal geceyi birlikte koruyoruz.

Küçük bir hareket, milyonlarca insanın katılımıyla küresel bir etkiye dönüşür.

Uzaydan gece görünümü, Bodrum ve Kos'ta işaretlenmiş 8.8 rozetleri
IŞIKLARI KAPAT.
YILDIZLARI AÇ.
8.8 Project rozeti
Ek

Basın için hazır içerikler

Hazır Haber Başlıkları+
  • Bodrum ve Kos Aynı Gece Işıklarını Kısıp Gökyüzüne Baktı: 8.8 Sınır Aştı
  • Bodrum'dan Dünyaya: 8 Ağustos Doğal Gece Hareketi Başlıyor
  • Bir Gece Işıkları Kapat, Binlerce Yıldızı Yeniden Keşfet
  • 8.8 Project: Gökyüzünü Geri Kazanma Hareketi
  • Bodrum, Dünyanın İlk Doğal Gece Geleneğini Başlatıyor
  • Yıldızları Son Ne Zaman Gerçekten Gördünüz?
  • Şehirler Giderek Daha Aydınlık, Gökyüzü Giderek Daha Karanlık
  • Elektriği Kapatmıyoruz; Gereksiz Işığı Kapatıyoruz
Hazır Haber Spotları+
  • 8.8 Project, her yıl 8 Ağustos gecesi gereksiz dış aydınlatmaların azaltılmasını teşvik ederek doğal geceyi korumayı amaçlayan uluslararası bir farkındalık hareketidir. İlk uygulama Bodrum'da hayata geçirilecek proje, uzun vadede dünyanın farklı şehirlerine yayılmayı hedefliyor.
  • Işık kirliliği yalnızca yıldızları değil; biyolojik çeşitliliği, enerji verimliliğini ve insan sağlığını da etkiliyor. 8.8 Project, doğal geceyi yeniden görünür kılmayı amaçlayan küresel bir girişim olarak yola çıkıyor.
  • Her yıl 8 Ağustos gecesi, insanlar gereksiz ışıkları kapatarak aynı gökyüzünün altında buluşacak. Hareketin çıkış noktası ise Bodrum.
Gazeteciler İçin Sorular+
  • Gökyüzüne en son ne zaman baktınız?
  • Kaç yıldızın adını biliyorsunuz?
  • Çocuğunuz hiç Samanyolu'nu gördü mü?
  • Şehirler gerçekten bu kadar aydınlık olmak zorunda mı?
Basın İçin Hazır İfadeler+
  • Bodrum'dan doğan küresel bir doğal gece hareketi.
  • Her yıl 8 Ağustos'ta kutlanacak yeni bir sürdürülebilirlik geleneği.
  • Gökyüzünü yeniden görünür kılmayı hedefleyen uluslararası farkındalık girişimi.
  • Işık kirliliğine karşı toplumun tüm kesimlerini bir araya getiren ortak hareket.
  • Doğal geceyi korumak için yılda bir gece başlayan, her güne ilham vermeyi amaçlayan bir girişim.
Sanat ve Kültür Yayınları İçin+

Başlık Önerileri

  • Sayamayacağımız Bir Koleksiyon: Yıldızlar
  • Işıkları Kapatıp Dünyanın En Eski Sergisine Bakmak
  • Gökyüzünü Kaybetmek: Modern Hayatın Görünmeyen Kültürel Kopuşu
  • 8.8: Gökyüzünü Yeniden Kültürel Hayatımızın Parçası Yapmak

Çerçeve

  • Gökyüzü; duvarı, bileti ve sahibi olmayan, hiçbir küratörün kataloglayamayacağı bir koleksiyon
  • Sanat tarihinde gökyüzü: mitolojiden minyatüre, Van Gogh'tan çağdaş ışık enstalasyonlarına
  • Işık kirliliği bir çevre meselesi olduğu kadar bir kültürel miras meselesi
  • Kayıp olan bir manzara değil, binlerce yıllık bir bakma alışkanlığı
Yaşam, Seyahat ve Deneyim Yayınları İçin+

Başlık Önerileri

  • Dünyanın En Büyük Manzarası İçin Rezervasyon Gerekmiyor
  • Bir Geceliğine Işıkları Kapatıp Gökyüzünü Geri Kazanmak
  • Yeni Bir Yaz Ritüeli: 8 Ağustos
  • Bodrum'un Deniz ve Güneşten Sonraki Üçüncü Manzarası: Gece

Çerçeve

  • Çevre kampanyası değil, bir gece deneyimi ve ortak ritüel
  • Gökyüzüne bakmak bir wellness ve zihin açıklığı anı olarak
  • Astroturizm: Bodrum-Kos hattında sınır ötesi bir doğal gece rotası
  • Otel, restoran ve mekânların aydınlatmayı yeniden tasarlaması
Fikir, Toplum ve Gündem Yayınları İçin+

Başlık Önerileri

  • Uzay Çağındayız, Ama Yıldızlardan Hiç Bu Kadar Uzak Olmamıştık
  • Yapay Zekâ Çağında Bir Duraklama Düğmesi
  • Şehirlerimiz Aydınlandıkça Gökyüzümüz Kararıyor
  • Dünyanın Birlikte Kutladığı Tek Bir Bayramı Yok

Çerçeve

  • Veri merkezleri ve yapay zekânın enerji talebi; hızlanan bir uygarlıkta üzerinde uzlaşılmış tek bir duraklama anının olmayışı
  • Ortak takvimlerimizin çoğu zafer, anma ya da savaş hafızası üzerine kurulu; paylaşma üzerine kurulu bir tarih henüz yok
  • Işık kirliliği, geri döndürülebilir nadir çevre sorunlarından biri
  • Otoritesiz koordinasyon: iki ülkeden iki belediyeyi aynı gece harekete geçirmek
Kısa ve Uzun Vadeli Hedefler+

Kısa Vadeli

  • Bodrum merkezli başlayarak, her yıl daha fazla şehirde 8 Ağustos etkinlikleri düzenlemek
  • Belediyeler ve işletmelerle gönüllü iş birlikleri geliştirmek
  • Gereksiz dış aydınlatmaların azaltılmasına yönelik pilot uygulamalar başlatmak
  • Işık kirliliği konusunda kamuoyu farkındalığını artırmak
  • Gönüllü ağını büyütmek ve yerel koordinasyon ekipleri oluşturmak

Uzun Vadeli

  • 8 Ağustos'u uluslararası ölçekte tanınan bir "Doğal Gece" hareketine dönüştürmek
  • Pilot bölgelerde kalıcı dönüşüm projeleri geliştirmek ve etkilerini bilimsel olarak ölçmek
  • Üniversiteler ve uluslararası şehir ağlarıyla iş birliği yaparak veri temelli politika gelişimine katkı sağlamak
  • Vakıflardan, fonlardan ve kamu kurumlarından (bakanlıklar dahil) destek arayarak projeyi stratejik bir girişim olarak konumlandırmak
SOL
POLARIS
SIRIUS A
SIRIUS B
VEGA
DENEB
Teşekkürler.
Işıkları Kapat · Yıldızları Aç
Şimdi altısını biliyorsun.